توسط : پنجمین نشست فعالان حوزه تبادل رمزدارایی توسط انجمن بلاکچین ایران، روز چهارشنبه ۱۲ شهریور ۱۴۰۴ با حمایت رسانه دیفایر در سالن شهید محبی و با حضور بیش از ۳۰۰ نفر برگزار شد. هدف اصلی این رویداد، ارتقای آگاهی، بررسی چالشهای صنف و تقویت همگرایی در زیستبوم تبادل بود. در جریان این نشست، علاوه بر ارائه گزارش عملکرد انجمن، سه پنل تخصصی و دو آیین تقدیر ویژه نیز برگزار شد. انجمن بلاکچین ایران که پیشتر چهار دوره نشست تخصصی برگزار کرده بود، این بار در پنجمین دوره با تمرکز بر پنلهای گفتگو و همراهی گسترده رسانهها، کاربران و کسبوکارها، فضایی متفاوت برای تبادل نظر و گفتوگوی سازنده فراهم کرد.
گزارش عملکرد انجمن
در ادامه برنامه، خانم سیده مهکامه شریفزاد، ریاست انجمن بلاکچین ایران و کمیته خودتنظیمگری کسبوکارهای تبادل رمزدارایی، گزارشی از فعالیتهای اخیر انجمن ارائه کرد. او به مجموعهای از اقدامات انجمن در حوزههای حقوقی، حمایتی و صنفی اشاره داشت؛ از جمله مکاتبات رسمی با نهادهای حاکمیتی، پیگیریهای حقوقی، مدیریت شرایط فورسماژور در جریان «جنگ ۱۲ روزه» و حمایت مستقیم از کاربران و کسبوکارها.
به گفته شریفزاد، انجمن طی سه ماه گذشته بیش از ۱۵ مطالعه و گزارش آماری درباره وضعیت زیستبوم تبادل، کسبوکارها و کاربران تهیه و در اختیار سازمانهای تصمیمساز قرار داده است. همچنین مکاتبات متعددی، بهویژه با دفتر ریاستجمهوری و معاونت پیگیریهای ویژه ریاستجمهوری انجام شده تا نسبت به خطر ایجاد رانت و انحصار در این صنعت هشدار داده شود.
او در ادامه، به موضوع استیبلکوینهای متمرکز پرداخت و توضیح داد که رویکرد انجمن در این حوزه «آگاهیبخشی به کاربران» است. به باور او، کسبوکارها باید با پذیرش مسئولیت، استفاده از توان فنی و مدیریت ریسک بتوانند همچنان از ابزارهای معتبر جهانی بهره ببرند؛ چرا که محدود کردن کامل این ابزارها، نهتنها چارهساز نیست بلکه به تضعیف بازار و کاربران منجر میشود.
یکی دیگر از محورهای اصلی گزارش، ضرورت شفافسازی لایههای مختلف کسبوکارها بود. شریفزاد تأکید کرد که فعالان و کاربران صنف به تعیینتکلیف روشن، بدون رانت و انحصار نیاز دارند. او انتقاد کرد که بسیاری از مصوبات و ابلاغیهها در نهادهای دولتی به شکلی تنظیم میشوند که مخاطب و مجری مشخصی در دل صنف ندارند. به گفته او، این روند معیوب باعث هرجومرج و بیاعتمادی شده است. در همین راستا، انجمن اقدام به راهاندازی «سامانه استعلام کسبوکارهای عضو نظام خودتنظیمگری» کرده تا کاربران و سازمانها بتوانند از طریق وبسایت انجمن، شرکتهای شفاف و قانونمند را شناسایی کنند.
در ادامه، شریفزاد به بخشی از اقدامات چهار ماه اخیر انجمن اشاره کرد که شامل موارد زیر بود:
-
ارسال فهرست کسبوکارهای عضو نظام خودتنظیمگری به وزارت ارشاد جهت انجام تبلیغات در چارچوب سند ضوابط تبلیغات حوزه رمزدارایی.
-
تدوین چندین گزارش تحلیلی درباره پیشنویسهای بانک مرکزی و وضعیت اکوسیستم، از جمله «رهنگاشت فینتک» و «وعده تحول، واقعیت محدودیت».
-
ارائه تذکر نسبت به پیشنویس غیررسمی سند «ضوابط تأسیس، فعالیت و نظارت بر کارگزاران رمزپول» بانک مرکزی.
او همچنین بر چالش تمرکز بیش از حد در تنظیمگری تأکید کرد و گفت: زمانی که یک نهاد (بانک مرکزی) همزمان در نقش قانونگذار، تنظیمگر، مجری، مصوبکننده و حتی قاضی ظاهر میشود، آینده اقتصاد دیجیتال و فضای کسبوکارها بهشدت تهدید خواهد شد. انجمن از سیاستگذاران خواست این روند اصلاح شود و به جای «نمایش مشورت با بخش خصوصی»، واقعاً به نظرات تخصصی و کارشناسی توجه کنند و آنها را در عمل به کار بگیرند.
در بخش پایانی گزارش، شریفزاد نقش کمیته خودتنظیمگری انجمن در مدیریت بحران «جنگ ۱۲ روزه سایبری» را یادآوری کرد. این کمیته از نخستین ساعات بحران، در کنار کسبوکارها، کاربران و حتی نهادهای حاکمیتی حضور داشت و بهعنوان زبان مشترک صنف عمل کرد. به گفته فعالان حوزه، اگر این همگرایی و حمایت صنفی شکل نمیگرفت، با توجه به محدودیتهای شدید IP، اینترنت و فیلترینگ، ابعاد این بحران بسیار گستردهتر و غیرقابل کنترلتر میشد.
پنلهای تخصصی
این نشست با حضور بیش از ۲۰ پنلیست از میان فعالان اکوسیستم و کسبوکارهای حوزه رمزدارایی برگزار شد. یکی از اقدامات خلاقانه در این بخش، پخش کلیپهای روایتمحور پیش از آغاز هر پنل بود که به درک بهتر مخاطبان از موضوعات کمک میکرد. سه پنل کلیدی این رویداد عبارت بودند از:
-
پنل نخست: مدیریت ریسک و مقرراتگذاری با موضوع «تنظیمگری هوشمند در بازار رمزدارایی؛ راهکارهای پیشرو» که در آن تبعات محدودیت استیبلکوینهای متمرکز و روشهای کاهش ریسک مورد بررسی قرار گرفت.
-
پنل دوم: فورسماژور و امنیت سایبری با موضوع «بقا در بحران؛ امنیت سایبری و تابآوری کسبوکارهای تبادل» که بر تجربههای واقعی حملات سایبری و ضرورت رعایت استانداردهای امنیتی تمرکز داشت.
-
پنل سوم: آینده زیستبوم اقتصاد دیجیتال با موضوع «زیستبوم تبادل رمزارز؛ از لایههای پنهان تا همگرایی» که به شفافسازی لایههای مختلف کسبوکارها و چالشهای اجرای مصوبات اختصاص یافت.
نکات مهم پنلها:
-
یکسانانگاری «رمزپول» و «رمزدارایی»، خطای جدی
حامد نیکونهاد، مشاور حقوقی انجمن، تأکید کرد که بانک مرکزی از حوزه صلاحیت خود فراتر رفته و با برداشت نادرست یکسان بودن رمزپول و رمزدارایی، چالشهایی برای فعالان ایجاد کرده است.
-
ریسک معاملات تتر برای کاربران ایرانی
کلاهدوزیان، نماینده مرکز ملی فضای مجازی، بر ضرورت تمایز میان استیبلکوینهای متمرکز و ارزهای غیرمتمرکز تأکید کرد و هشدار داد که فعالان باید راهکارهای مدیریت ریسک را به کار گیرند.
-
محدودیتهای نابجا، زمینهساز فعالیت زیرزمینی
مهکامه شریفزاد خاطرنشان کرد: سختگیریهای بیمورد، کسبوکارها را به فعالیت غیررسمی سوق میدهد و شفافیت را کاهش میدهد. همچنین اقدامات انجمن در اطلاعرسانی استیبلکوینها و محافظت از داراییها در دوران بحران مورد اشاره قرار گرفت.
-
همزمانی حملات سایبری و نظامی
نماینده پلیس فتا تشریح کرد که حملات سایبری همزمان با حمله موشکی به پلیس فتا در جریان جنگ ۱۲ روزه، نیاز به آمادگی و همکاری فعالان و نهادها را نشان داد.
-
مصوبات متناقض و ناکارآمد
امید میرعالی و رضا الفتنسب بر مشکلات ناشی از ابلاغ مصوبات غیرشفاف و عدم توجه به نیاز واقعی کسبوکارها تأکید کردند.
-
لزوم آگاهی حقوقی و تعامل فعالان با نهادهای دولتی
محمدصادق فراهانی، معاون حقوقی مرکز ملی فضای مجازی، تأکید کرد که کسبوکارها باید دانش حقوقی خود را ارتقا دهند و مصوباتی که به مرکز ملی فضای مجازی ارسال نشدهاند، الزامآور نیستند.
تقدیرها:
در بخش میانی برنامه، از دو نهاد اثرگذار قدردانی شد:
-
شرکت نوبیتکس به دلیل پایبندی به تعهدات و جبران خسارت کاربران در جریان هک و بحران ۱۲ روزه. در تقدیرنامه آمده است:
«این رفتار مسئولانه، نقطه عطفی در تاریخ اکوسیستم تبادل رمزدارایی است و الگویی از خودتنظیمی و مسئولیتپذیری را نشان میدهد. امید است با ادامه این رویکرد، اعتماد عمومی و همگرایی صنفی افزایش یابد.»
امیرحسین راد، مدیرعامل نوبیتکس، ضمن تشکر، تأکید کرد این اقدام وظیفه ذاتی نوبیتکس و هر صرافی دیگری است.
-
پلیس فتا به پاس پایش هوشمندانه، همراهی با کسبوکارها و حفاظت از داراییهای مردم در شرایط اضطراری مورد تقدیر قرار گرفت. متن تقدیرنامه انجمن بلاکچین ایران بدین شرح است:
«پلیس فتا با حضوری صادقانه و مشارکتی خالصانه، بهسان سنگری امن، در کنار فعالان این عرصه ایستاد و با پایش هوشمندانه، از داراییهای مردم محافظت کرد و به پایداری کسبوکارهای اقتصاد دیجیتال جان تازه بخشید. این خدمت ماندگار الگویی درخشان برای تمامی نهادها و دستگاهها در ایفای مسئولیتهای ملی و صنفی خواهد بود.»
بخش ویژه – تیزرهای رسانهای
در نشست، دو تیزر ویژه برای بازتاب دغدغههای صنف و شفافسازی وضعیت کسبوکارها پخش شد:
-
روایت چالشهای کسبوکارها در جنگ ۱۲ روزه
به مشکلات عملیاتی ناشی از محدودیتهای اینترنت، دسترسی محدود به پنلهای مدیریتی، تهدید کیفپولهای گرم و فشار کاربران کماطلاع پرداخته شد.
-
روند حضور کسبوکارها در چارچوب خودتنظیمگری
به بلاتکلیفی دو ساله در تعیینتکلیف کسبوکارهای جدید و ادامه فضای خاکستری برای کسبوکارهای قدیمی اشاره داشت. همچنین نشان داده شد که بیش از ۵۰ کسبوکار به دلیل محدودیتها مجبور به تعلیق یا خروج شدهاند.
این بخش رسانهای نقش مهمی در جریانسازی شفافیت و انتقال دغدغههای واقعی به افکار عمومی و نهادهای تصمیمساز ایفا کرد.
جمعبندی و اختتامیه
در پایان نشست، مجری ضمن معرفی اسپانسرها و قدردانی از حمایت آنها، بر تداوم رویکرد آگاهیبخشی و همگرایی تأکید کرد. مدیران کسبوکارها نیز در حاشیه رویداد، از طریق مصاحبههای رسانهای، چالشها و دیدگاههای خود را بیان نمودند.
پنجمین نشست فعالان تبادل با حمایت رسانهای دیفایر بار دیگر نشان داد که گفتوگوی مستقیم میان کسبوکارها، کاربران و نهادهای تصمیمساز، مسیر آینده صنعت رمزدارایی کشور را شفافتر و پایدارتر خواهد کرد.
