گزارشی جدید از سوی شرکت اطلاعاتی بلاکچین TRM Labs نشان میدهد که دولتهای سراسر جهان دیگر در حاشیه بازارهای رمزارز قرار ندارند و کشورهایی از کرهشمالی تا سنگاپور فعالانه شبکههای بلاکچین را به عنوان بخشی از استراتژیهای مالی ملی خود به کار میگیرند.
با این حال، طبق این گزارش، تفاوتهایی در نحوه استفاده دولتهای استبدادی و دموکراتیک از داراییهای دیجیتال وجود دارد و این امر، رمزارزها را به یک نیروی خاموش اما قدرتمند در امور مالی و ژئوپلیتیک جهانی تبدیل میکند.
استفاده از رمزارزها در کشورهای استبدادی
به گفته TRM، طراحی بدون مرز بلاکچین به کشورها اجازه میدهد تا ارزش را خارج از سیستمهای سنتی مبتنی بر دلار آمریکا، سوئیفت و بانکداری مکاتبهای منتقل کنند و رژیمهای استبدادی به شدت به این ویژگی متکی هستند.
کره شمالی به عنوان تهاجمیترین نمونه برجسته است. این شرکت، واحدهای سایبری این کشور را به هکهای صرافیها، امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) و پلهای انتقال رمزارز به ارزش میلیاردها دلار مرتبط دانست، از جمله نقض امنیتی برجسته Bybit در فوریه 2025.
محققان ردیابی کردند که چگونه وجوه سرقتشده از طریق میکسرها مسیریابی، در سراسر بلاکچینها جابهجا، به استیبلکوینها تبدیل و در نهایت از طریق کارگزاران خارج از بورس در آسیا نقد شدهاند. TRM اعلام کرد که این درآمدها به برنامههای موشکی و هستهای پیونگیانگ بازمیگردد.
روسیه نیز از زمان مواجهه با تحریمهای گسترده پس از حمله سال 2022 به اوکراین، مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است. اگرچه داراییهای دیجیتال جایگزین امور مالی سنتی نشدهاند، اما دادههای TRM نشان میدهد که اکنون نقش حمایتی در تسویه حسابهای فرامرزی با شرکایی مانند ایران، جمعآوری کمکهای مالی برای گروههای طرفدار روسیه و عملیات استخراج در مقیاس بزرگ که انرژی ارزان را به ارز خارجی تبدیل میکند، ایفا میکنند.
در همین حال، ایران استخراج بیتکوین را در سال 2019 قانونی کرد و طبق این گزارش، از بیتکوین استخراجشده داخلی برای پرداخت واردات و دور زدن محدودیتهای پرداخت استفاده میکند.
استفاده از رمزارزها در کشورهای دموکراتیک
استفاده دولتها از رمزارزها همیشه خصمانه نیست. این مطالعه، دولتهای دموکراتیک را در حال تمرکز بر نظارت، شفافیت و ثبات بازار نشان میدهد.
به عنوان مثال، در ایالات متحده و اروپا، آژانسها اکنون برای ردیابی پرداختهای باجافزار، اجرای تحریمها و حمایت از تحقیقات فرامرزی به تجزیه و تحلیل بلاکچین متکی هستند. چارچوب MiCA اروپا که اکنون اجرایی شده است، مجوزدهی و نظارت دقیق بر شرکتهای رمزارز را الزامی میکند، در حالی که تنظیمکنندههای ایالات متحده هنوز در حال اصلاح قوانین داراییهای دیجیتال از طریق نهادهایی مانند FinCEN و OFAC هستند.
آسیا یک مدل مشارکتیتر ارائه میدهد، به طوری که مقامات پولی سنگاپور از نزدیک با شرکتهای خصوصی در زمینه فناوری انطباق همکاری میکنند، در حالی که ژاپن نظارت بر صرافیها را پس از هکهای گذشته تقویت کرده است.
علاوه بر این، بسیاری از بانکهای مرکزی در این منطقه در حال آزمایش ارزهای دیجیتال دولتی و ذخایر توکنیزهشده هستند و ایدههایی را از بلاکچینهای عمومی وام میگیرند و در عین حال کنترل دولتی دقیقی را حفظ میکنند.
تفاوتها و آینده
تضاد آشکار است. در حالی که کره شمالی از رمزارزها برای دور زدن محدودیتها و تأمین مالی تسلیحات استفاده میکند، کشورهایی مانند سنگاپور و کشورهای اتحادیه اروپا از ابزارهای مشابهی برای مدرنسازی پرداختها و نظارت استفاده کردهاند. TRM استدلال میکند که این تفاوت به دیدهشدن و اجرا برمیگردد. بلاکچینهای عمومی هر تراکنش را ثبت میکنند، اما تنها تجزیه و تحلیل قوی و همکاری میتواند این دادهها را به پاسخگویی تبدیل کند.
این گزارش حاکی از آن است که با ادامه بلوغ بازارهای رمزارز، این شکاف گستردهتر خواهد شد. دولتهای استبدادی احتمالاً به بررسی داراییهای دیجیتال برای یافتن راهحلهای جایگزین ادامه خواهند داد، در حالی که دولتهای دموکراتیک برای قوانینی که نوآوری را به نظارت پیوند میدهد، تلاش خواهند کرد.

